Бізге белгілі әрі белгісіз Горький (жалғасы)

Бізге белгісіз Горький Кеңес Одағы кеңістігінде оның шығармаларының тара­лы­мы 242 миллионға жетті. Оның атақ-даңқы тек Кеңес Ода­ғының шеңберімен шек­теліп қал­ған жоқ, ол әлемдік дең­гей­дегі ең әйгілі, ең атақты ойшыл жазушы боп мойындалды. Ал­ты рет Нобель сыйлығының но­ми­нанты болды. Бірақ оған әде­биет саласындағы ең атақты сый­лық бәрібір берілмеді. Ко­ми­тет мәжілісіндегілердің пікірі бойынша, оған сыйлықтың бе­ріл­меу себебі – М. Горький ал­ғашқы кезеңде …

Бізге белгілі әрі белгісіз Горький (жалғасы)

Өмірдегі және шығар­машы­лықтағы драма «Театрдың туылуы» атты кітабында МХАТ-тың негізін салу­шылардың бірі әрі Остров­скийдің, Чеховтың, Толс­той­дың, Горькийдің пьесаларын реформаторлық жоғары та­ным деңгейімен сахналап, олар­дың шығармаларына  өлмес ғұмыр сыйлаған В.Немирович-Данченко бүкіл театр болып Ял­таға, Чеховтың көңілін сұрау­ға барған кезінде кенеттен Горь­кий­мен танысқанын, сол та­ныс­тықтары шығармашылық дос­тық­қа ұла­сып, оған бір емес, бір­неше пьеса жаздырғанын айтады. «Ялтаға келген соң, театр ар­тистерін қонақүйге орналастырып …

Бізге белгілі әрі белгісіз Горький

Шығармашылық шеберлік, жазушының өзіндік лаборатория­сы, әдебиет төңірегіндегі парасат-пайымдары – қаламгердің ең үлкен қазынасы. Біз де жазушы Дулат Исабековтің қоржынындағы әдебиет туралы жазған дүниелеріне қолқа салып отырған жайымыз бар. Жазушының сериялы мақалаларының алғашқы бөлімін оқырман назарына ұсынып отырмыз. Ресей тарихында сол кездегі ұғым бо­йынша, мемлекеттік ғы­лым мен саясат әлемі дү­ниеге Ленин сынды бұрын-соңды болып көрмеген және қайталанбас ғұламаны берсе, әдебиет әлемінде …

ӘЛЕМ ЖАЗУШЫЛАРЫ АССОЦИАЦИЯСЫН ҚҰРАТЫН КЕЗ ЖЕТТІ

Дулат Исабековтің Ұлыбританияның Лордтар  палатасында сөйлеген сөзі – Құрметті милорд! Ханымдар мен мырзалар! Қадірлі қонақтар! Сіздердің менің шығармашы­лығыма шынайы қызығушылық танытуларыңыз және бүгінгі Ұлыбри­танияның Лордтар палата­сының тамаша залындағы кешке Өзіңіздің келуіңіз жан тебірентті. Бұл – ағылшын оқыр­маны, көрерменімен менің бірін­ші кездесуім емес. Бұған дейін мұнда ағылшын тіліне Катрин Юделсонның аударуымен Лондондағы Айтматов Академиясы баспасынан шыққан «Гауһар тас», «Біз соғысты көрген …

ҰЛТЫН СҮЙГЕН ЖҮРЕК ҮНІ

Дулат Исабеков жайында толғаныс Жазушылық тағдыр – аты-атағына қарап кісі қызықпай қала алмайтын, азабына қарап кісі қызығуға болмайтын, керек болса адам баласы аяйтын тағдыр. Әрине, әңгіме шын болмысты шынайы жазушы хақында. Әйтпесе қасқыр терісін жамылған қой секілді жазушы атын малданып, жұрт оған алданып жүрген жайт жетерлік. Ал, біздің әңгімеміз – шынайы суреткер жайында, сондай шын жазушының бірі – Дулат Исабекұлы …

Талғам мен таным табиғаты

Қазақ прозасына алпысыншы жылдардың бел ортасында шоғыр-шоғыр боп талантты жастар келе бастады. Өртеңге шыққан құрақ қамыстай олар бірінен соң бірі дүр­мек-дүрмек боп кеп, бір-бірі­мен жарыса жазып, қазақ оқыр­ман­дарының кітапханасын жаңа шығармалармен байыта түсті. Ол шығармалар алдыңғы аға буын­ның шығармаларынан бөлекше тыныстағы, көп сөзділік пен ша­шы­раңқы оқиғалардан арылған, жаңа ой мен жаңа идеяны образ табиғатына сіңіре білген, керексіз, жанама детальдардан тазарған, …

Елі үшін туған ер 

Бүкіл ел болып 110 жылдығын атап өтіп жатқан Темірбек Жүргенов – жан-жақты білім иесі, ұлттың ұлт болып қайта қалыптасуына, өзгелермен терезесі тең іргелі ел болуына барын салып, сол жолда жанын пида еткен ұлы тұлғалардың бірі еді. Ұлтты ұлт ететін басты критерий – тіл. Дүниеауи мәдениетті ол өз ұлтына ең әуелі өзінің ана тілі арқылы сіңіруге тырысты. Оқу-ағарту жүйесін ана тілі …

Театр әлемінің тарланбозы едің

Әй, Әшірбек-ай! Шынымен сенің о дүниелік болып кеткенің бе? Бұдан былай мен саған, сен маған телефон соғып хабарласпаймыз ба? Елдегі болып жатқан оқиғалар жайлы енді қайтып ешқашан ой бөлісе алмаймыз ба? «Әшірбек қайтыс болды» деген суық сөздің шынымен рас болғаны ма? Әлде, әдеттегідей, жиі-жиі  өтіп жататын халықаралық театр фестивальдерінің бірінде қазақ деген халқыңның атынан қазылар алқасына мүше боп, қаз дауысты …

Құнарлы тілімізді қолдан шұбарламайық

“Өзің білме, білгеннің тілін алма” Атам қазақ атамзаманнан бері өзі білмейтін, білгеннің тілін алмайтын талай-талай саңылаусыздарды көре-көре күйінгеннен осындай қарғыспен үндес мақал шығарған болуы керек. Қазақ журналистикасында, әсіресе, тележурналистеріміздің арасында тіл білмеушілік, идиомдық сөздер мен ғасырлар бойы қалыптасқан фразеологиялық тіркестер мен мақал-мәтелдерді бұзып-жарып айтатын жас­тар көбейіп бара жатыр.   Әуелгіде, «жеке бір адамның білместігі шығар, басқа журналистер оны түзеп айтатын …

Эмигрант

«Я—человек не этого времени». Болат Окуджава   «Адамның екі мақсаты бар, бірі — өмірге келу, екіншісі — кету. Арасындағының бәрі алданыш. Келгеніңнің қызығы бітті-ау дегенде адамның кете салғаны да жөн шығар». Асқар Сүлейменов   Болат Окуджава болса әлгі сөзді биыл 1996 жылдың жазында, ауруханада жатып айтты, ал, Сіздің мына сөзді қашан айтқаныңыз есімде жоқ, есімдегі сол — бұл сөзді ылғи …